GPRS
اولین شبکه ارتباطی تلفنهای همراه نسل اول ، سال 1358 در توکیوی ژاپن
راه اندازی شد . سال 1361 بود که دانمارک ، فنلاند ، نروژ و سوئد هم به
جمع کشورهای دارای شبکه تلفن همراه اضافه شدن و بعد از اون هم کشورهای
دیگه یکی یکی به این جمع اضافه شدن . تو شبکه های نسل اول امواج به شکل
آنالوگ جابجا می شدن و فقط امکان مکالمه صوتی وجود داشت . در نسل دوم
تلفنهای همراه که سال 1369 در اروپا راه اندازی شدن ، امواج از آنالوگ به
دیجیتال تغییر شکل دادن و از لحاظ کاربردی هم علاوه بر امکان صحبت ، امکان
ارسال و دریافت پیام کوتاه هم فراهم شد . بعد از نسل دوم یا 2g نوبت به
نسل 2.5 رسید . در این نسل از تلفنهای همراه امکاناتی مثل اتصال به
اینترنت از طریق تکنولوژی GPRS ، برقراری همزمان تماس بین چند نفر و ارسال
پیامهای چند رسانه ای یا MMS به تلفنهای همراه اضافه شد . پیشرفت تلفنهای
همراه به همینجا ختم نشد و نسلهای سوم و چهارم هم عرضه شدن .
اما ما
تو ی این بخش می خوایم در مورد GPRS صحبت کنیم . قابلیتی که از نسل 5/2 به
تلفنهای همراه اضافه شد و در نسل سوم گسترش پیدا کرد و عملاً امکان دسترسی
به اینترنت رو از طریق تلفن همراه فراهم کرد .
اگر چه دسترسی به
اینترنت به شکل رایج امروزی ، اولین بار با استفاده از فناوری GPRS مقدور
شد ، اما تا قبل از GPRS هم دسترسی به اینترنت با استفاده از تکنولوژی WAP
سابقه داشت .
وَپ (Wireless Application Protocol) یا پروتکل برنامه
های کاربردی بی سیم ، اولین تکنولوژیی بود که دسترسی به اینترنت رو روی
تلفنهای همراه مقدور کرد . تو دسترسی به اینترنت از طریق وَپ تقریباً همه
چیز بر پایه متن بود و از گرافیک و عکس و صفحه های رنگی خبری نبود . این
موضوع هم به خاطر تکنولوژی گوشی ها بود ، هم به خاطر سرعت ارتباط . زمانی
که وَپ ایجاد شد ، گوشی های تلفن همراه صفحات کوچیک و تک رنگی داشتن که به
جز متن ، امکان نمایش محتوای دیگه ای مثل عکس رو نداشتن . از طرف دیگه حتی
اگه گوشی ها هم این امکان رو پیدا میکردن ، نمایش محتوای گرافیکی ، حجم
اطلاعات رو بالا میبرد و بنابراین باید شبکه ارتباطی هم سرعتی بالاتری
میداشت . بنابراین خیلی از سایتها صفحات مخصوص تکنولوژی وَپ داشتن تا
دسترسی به اونها با تلفن همراه هم ممکن باشه .
به مرور که تکنولوژی
پیشرفت کرد ، سرعت شبکه های ارتباطی زیاد شد ، تلفنهای همراه هم ، هم صفحه
نمایششون بزرگ و رنگی شد ، هم سرعت و قدرت پردازششون زیاد شد . تلفن
همراه شد یه کامپیوتر کوچیک . با حل شدن این مشکلات ، تولید صفحات مخصوص
وَپ هم متوقف شد و عملاً وَپ جای خودش رو به تکنولوژی جدیدتر ، یعنی GPRS
داد .
جی پی آر اس (General Packet Radio Service) یا خدمات رادیوئی
بسته های اطلاعاتی ،) فناورییه که با استفاده از زیر ساخت شبکه تلفن همراه
امکان استفاده از خدماتی نظیر مرور اینترنت ، چک کردن ایمیل و پیام های
چند رسانه ای رو فراهم می کنه . به عبارت دیگه هر کاری که تو بستر اینترنت
قابل انجام باشه ، تو شبکه های تلفن همراه مجهز به سرویس GPRS هم قابل
انجامه . تو کشور ما با رقابتی شدن بازار تلفن همراه ، ارائه خدمات و
سرویسهای جدید بر روی تلفن همراه به طور جدی پی گیری شد و تو بهار سال 1386
، یکی از اپراتورهای تلفن همراه تونست GPRS رو برای اولین بار در کشور
ارائه بده . سال 1387 ، اونیکی اپراتور هم بعد کشمکشها ی طولانی ، بالاخره
امکان استفاده از این سرویس رو برای مشترکینش فراهم کرد و عملاً دسترسی
به اینترنت روی همه تلفنهای همراه ممکن شد .
با اومدن فناوری GPRS
دسترسی به اینترنت با هر نوع محتوایی بر روی تلفنهای همراه امکان پذیر شد .
اما این دلیل نمیشد که تلاشها ی محققین متوقف بشه . تحقیقات واسه بهبود
سرعت و کیفیت این دسترسی ادامه پیدا کرد تا فناوری اِج ابداع شد .
اِج
(EDGE : Enhanced Data Rates for GSM Evolution) یا جی پی آر اس افزایش
یافته (Enhanced GPRS) یه فناوری تو شبکه های تلفن همراهه که باعث افزایش 2
تا 3 برابری سرعت انتقال اطلاعات در مقایسه با تکنولوژی GPRS میشه . این
فناوری اولین بار در سال 1382 در مورد شبکه های تلفن همراه مطرح شد . برای
کوچ کردن از GPRS به اِج ، سخت افزار و نرم افزار هسته اصلی شبکه موبایل
نیازی به تغییر ندارن ، اما ایستگاه های BTS باید تغییر کنن و انتقال
دهنده های سازگار با اِج روشون نصب بشه . به همین شکل گوشی تلفن همراه هم
باید از این فناوری پشتیبانی بکنه . تو کشور ما هم چند وقتیه که این سرویس
ارائه میشه ، البته این بار اول در سایر شهر های کشور بود و در آخر در
تهران راه اندازی شد . بد نیست بدونید تو نظر سنجیی که ما تو چند برنامه
پیش انجام دادیم ، حدود 20 درصد از بیننده ها اعلام کردن که برای دسترسی
به اینترنت از GPRS استفاده میکنن . البته این به این معنی نیست که همه
این افراد به وسیله تلفن همراهشون تو اینترنت گشت و گذار می کنن . چرا که
همونطور که می دونیم ، میشه تلفن همراه رو به وسیله کابل یا بلوتوث به
کامپیوتر وصل کرد و از اینترنت GPRS ، روی کامپیوتر استفاده کرد یا حتی
میشه از مودم های GPRS استفاده کرد .
این آمار برای دسترسی به اینترنت به وسیله GPRS ، تو کشور ما آمار خوب و قابل توجهیه .
اما از اونجا که GPRS فناوری جوونیه ، هزینه استفاده از اون هم یه خورده
بالاست و به ازای هر کیلوبایت نقل و انتقال اطلاعات در حالت عادی، باید
هزینه ی بالایی هم پرداخت بشه . این گرون بودن خدمات GPRS صاحبان سایتها و
همینطور اپراتور های تلفن همراه رو به فکر راه چاره انداخت .
برای
اینکه استفاده از مطالب سایتها بر روی صفحات نسبتاً کوچیک گوشی های تلفن
همراه امکان پذیر باشه ، سایتهای پر مراجعه کننده ای که بیشتر به اصول
مشتری مداری اهمیت میدن ، صفحات مخصوص تلفن همراه سایتشون رو هم راه
اندازی کردن . این صفحات چند تا ویژگی دارن . اول اینکه طوری طراحی شدن تا
روی صفحه نمایش های کوچیک تلفن همراه هم به راحتی قابل دیدن باشن . دومین
ویژگی این صفحات ، کم حجم بودنشونه . این حجم کم که در ازای حذف اجزای
غیر ضروری مثل عکسها به دست اومده ، هم سرعت بارگذاری صفحه رو بالا میبره و
هم هزینه رو کاهش میده . البته هستند سایتهایی که برای ارائه خدمات
اینترنتی روی تلفن همراه ، به صفحات مخصوص بسنده نکردن و برنامه هایی رو هم
برای کارهای خاص ، مثل چک کردن ایمیل ، در اختیار کاربراشون میذارن . اگه
از این برنامه ها استفاده کنید ، می بینید که سرعت باز هم بالاتر میره و
هزینه ها باز هم کمتر میشه .
البته اگه می خواید هزینتون از این هم
کمتر بشه ، خودتون هم باید دست به کار شید . استفاده از نسخه RSS سایتها ،
یکی از اون کارهاییه که میتونه هزینتون رو از این هم کمتر کنه . بد نیست
حالا که بحث به اینجا رسید ، به چند تا نکنه کاربردی که اتفاقاً شما هم تو
ایمیلها و پیامک هاتون بهش اشاره کرده بودید ، بپردازیم .
گفتیم که
دسترسی به اینترنت با استفاده از فناوری GPRS توسط اپراتورهای تلفن همراه
تو کشور ما پشتیبانی میشه . اما از اونجا که این کار هزینه جداگونه داره ،
تا زمانی که درخواست فعال سازی سرویس از طرف مشترک به اپراتور ارائه نشه ،
امکان استفاده از این سرویس وجود نداره .
نکته دوم ، اگر چه مسیر
ارتباط اینترنتی GPRS یا EDGE از همون راه مکالمه های تلفنی ، یعنی دکلهای
BTS میگذره ، اما این به این معنی نیست که هر جایی که تلفن همراه آنتن
بده ، امکان دسترسی به اینترنت هم باشه . علتش رو هم گفتیم که برای ارائه
سرویس اینترنت ، دکلهای BTS باید تغییر کنن و تجهیزات مورد نیاز روشون نصب
بشه . پس اگه قصد تهیه این سرویس رو دارید ، یکی از کارهایی که قبل از
خرید باید انجام بدید ، تماس با اپراتور ارائه دهنده سرویس و اطلاع از
مناطق تحت پوششه .
البته این پوشش معمولاً تو شهرها و مسیرهای اصلی ی
بین شهری وجود داره ، اما کافیه فقط یه خورده از مسیر جاده منحرف بشید تا
دسترسی به اینترنت هم دچار مشکل بشه . با توجه به اینکه زیرساخت اصلی GPRS
، یعنی پوشش تلفن همراه تو سرتاسر کشور ما وجود داره ، شایسته س که اون
مناطقی که GPRS رو پشتیبانی نمیکنند هم توسط اپراتورها بهبود وضعیت پیدا
کنن تا GPRS هم مثل تلفن همراه ، در همه جا قابل استفاده باشه
در عصر انفجار اطلاعات و زمانهاي كه آموخته ها به سرعت كهنه ميشوند،